Over de crisis, en over hoe het allemaal nog erger wordt (cursusje economie voor de liefhebbers)

Dat het crisis is, daar is iedereen het over eens. Alleen over de afloop van de crisis, daarover lopen de meningen uiteen. Her en der hoor je voorzichtig optimistische geluiden; er zou weer groei in het vooruitzicht zijn, en de huizenmarkt zou langzaam weer aantrekken. Van andere kanten hoor je pessimistischer geluiden, het zou allemaal nog veel erger worden.

Van nature ben ik niet pessimistisch ingesteld, maar in deze discussie schaar ik me achter de laatste groep. Historicus Eric Mecking legt in zijn boek 'Deflatie in aantocht' uit, waarom er in de komende jaren een crisis te verwachten valt, die vergeleken kan worden met de grote depressie uit de jaren 30. In de eerste versie van het boek, geschreven in 2005, voorspelde Mecking o.a. al de kredietcrisis, het omvallen van banken, de zeepbel in de huizenmarkt en de landencrisis. Hij heeft er achteraf gezien dus wel kijk op...
In 2008 werd een herziene versie uitgegeven.

In het boek wordt de Kondratieff-cyclus beschreven. Dit is een lange cyclus in de economie, die ongeveer 60 tot 80 jaar kan duren. In die periode zijn er diverse pieken en dalen, de zogenaamde conjunctuurgolven.
Mecking beschrijft de overeenkomsten tussen drie eerdere Kondratieffcycli en de huidige crisis. De gelijkenissen zijn treffend, en je vraagt je af waarom politici dit niet eerder hebben bekeken.
Volgens Mecking is de historie een soort spoorboekje voor de toekomst, met een beetje logisch nadenken kun je de grote lijnen van de komende jaren zelf invullen.

En dat voorspelt niet veel goeds. Daling van de huizenprijzen van rond de 40%, torenhoge werkloosheid, de val van de dollar, deflatie, grote armoede.
Deflatie is overigens best een lastig begrip voor mensen die in hun hele leven alleen te maken hebben gehad met inflatie, ofwel geldontwaarding. Deflatie is het tegenovergestelde van inflatie.
Inflatie is geldontwaarding. Alles wordt duurder. Dat betekent dat je bezittingen ook meer waard worden. Bij deflatie is dat andersom. Je bezittingen worden minder waard, bijvoorbeeld je huis. Omdat de prijzen dalen, geeft niemand meer wat uit. Je kan immers beter wachten, want dan wordt het nog goedkoper. Daardoor stagneert de economie volledig, en that is when the shit hits the fan...

Tja, nu hebben we verschillende opties. We kunnen heel hard roepen dat het allemaal wel meevalt, en achteraf balen dat dat niet zo is. We zouden ook in een hoekje kunnen gaan zitten huilen. We zouden ons ook kunnen gaan voorbereiden op het einde der tijden, a la 'Doomsday Preppers', en voor 3 jaar aan gevriesdroogde maaltijden opslaan in onze ingegraven bunker. Of we nemen de ouderwetse gulden middenweg.

Ik ga voor het laatste. Weinig uitgeven en zorgen voor een appeltje voor de dorst (er is nou toch geen redden meer aan...). Verder eens nadenken over hoe we ons zouden redden met minder inkomen, of als bepaalde middelen schaars zouden worden. Komen we weer op het thema consuminderen en zelfvoorzienend leven. En laten dat nou net twee van mijn favoriete onderwerpen zijn...

Wordt vervolgd. Voor de liefhebbers alvast wat inspiratie op pinterest...

ere wie ere toekomt, klik op afbeelding voor link naar de maakster...

Gelezen: Over leven op je eigen km2, stap voor stap naar een duurzame levensstijl - Dick & James Strawbridge

Dick en James Stawbridge, vader en zoon, presenteerden samen het BBC programma 'It's Not Easy Being Green'. Een serie over hun verhuizing naar Newhouse Farm, waar ze een zelfvoorzienend leven proberen te leiden. Op een eigentijdse manier welteverstaan, want de heren zijn niet vies van moderne snufjes.

De kennis die ze in de loop van jaren opdeden tijdens hun talloze experimenten, legden ze vast in dit boek. 

Of je nu volledig zelfvoorzienend wil leven, of voorzichtig aan je levensstijl wil 'verduurzamen', dit boek probeert een antwoord te geven op alle beginnersvragen. 

Wat mij betreft is de vertaling van de titel een beetje misleidend. Die suggereert dat het boek zich richt op grootgrondbezitters, maar zelfs postzegelbewoners zullen leuke tips uit dit boek kunnen halen. De oorspronkelijke titel 'Practical Self Sufficiency' verwoordt precies waar het boek over gaat. 

Er komen heel veel verschillende onderwerpen aan bod. Van het bouwen van een huis, besparen van energie, groente verbouwen en veehouderij tot het verwerken van je oogst in de keuken. Ook diverse oude ambachten komen aan bod.

Allerlei projecten hebben ze in beeld gebracht. Letterlijk, want het hele boek is ruimschoots voorzien van kleurrijke foto's. Ingewikkelde projecten zoals het aanleggen van een warmwatersysteem, het bouwen van een waterrad of het maken van je eigen wortelkelder, maar ook  gemakkelijke(re) projecten. Zoals bijvoorbeeld het maken van boter, het drogen van fruit, of het maken van simpele benodigdheden voor in de tuin.

Je kunt het zo gek niet bedenken of ze hebben er iets over te vertellen. Over het slachten van vee bijvoorbeeld, waarvan je het vlees vervolgens kunt roken in je zelfgemaakte rookkast. Maar ook een recept voor handcrème mag niet ontbreken, wie had dat gedacht van deze twee mannen?

Het boek bevat teveel onderwerpen om op te noemen, wat gelijk de oorzaak is van het grote minpunt van dit boek (naar mijn persoonlijke mening): er komen zoveel onderwerpen aan bod, en er is zoveel ruimte gebruikt voor foto's, dat er geen plek meer is voor uitgebreide uitleg. In hoofdlijnen kun je lezen hoe je biodiesel moet maken, maar als je daadwerkelijk aan de slag wilt, zul je eerst verder onderzoek moeten doen.

Wat mij betreft is dit boek een moderne versie van 'Leven van het land' van John Seymour. Met als kanttekening dat de informatie minder uitgebreid is dan in het boek uit 1976. 

De foto's, illustraties en het enthousiasme maken echter veel goed, en daarnaast leest het gemakkelijk. Ik heb het boek met plezier gelezen, en zal het zeker ook vaak als naslagwerk gebruiken. 

Al met al een inspirerend boek, wat voor veel doe-het-zelf projecten op mijn verlanglijstje heeft gezorgd!

Geld maakt niet gelukkig. Maakt geen geld dan wel gelukkig?

Consuminderen staat voor 2012 hoog op onze agenda, en dat heeft me aan het denken gezet over de zin (en onzin) van geld. Het principe van geld als ruilmiddel is wat mij betreft prima, maar ik denk dat we er wel behoorlijk in zijn doorgeslagen. Voor niks gaat de zon op tegenwoordig, jammer genoeg.
Het lijkt onmogelijk om anno 2012 zonder geld te (over)leven.

Dat dit toch mogelijk is, bewijst de 'No Money Man' Mark Boyle. In dit filmpje wordt hij geïnterviewd door de Guardian, en op dat  moment leeft hij al ruim een jaar zonder geld. In een caravan met een zonnepaneel op het dak, leeft hij vrijwel zelfvoorzienend op een mooi plekje in de natuur. Af en toe werkt hij ergens in ruil voor levensmiddelen, daarnaast verbouwt hij zijn eigen groenten, en'vindt' hij vanalles in de containers van de supermarkt.

Voor de meesten van ons heel extreem natuurlijk, ook al sta je achter zijn ideeën, maar al met al een inspirerend filmpje. (Het kan zijn dat er eerst een reclame filmpje voor komt, maar ik zou niet weten of en hoe je dat eruit kunt halen.)

Gelezen: Made from Scratch - Jenna Woginrich

Met aanstekelijk enthousiasme beschrijft de schrijfster, een jonge vrouw, haar persoonlijke ontwikkeling van consumerende carrièretijger naar een duurzamer, deels zelfvoorzienend leven. Of, zoals de ondertitel zegt: 'discovering the pleasures of a handmade life'.
Ze laat zien hoe je in het klein kunt beginnen, zonder dat je een complete boerderij tot je beschikking hebt.

Ze beschrijft haar nieuw verworven 'homesteading skills' tot in detail. Van koffie malen in een ouderwetse koffiemolen, tot het houden van bijen in de achtertuin. Informatie genoeg, voor het geval je zelf een poging wilt wagen. Enthousiast beschrijft ze haar eerste pogingen tot het houden van een koppel kippen in haar achtertuin. De manier waarop ze haar beginnersfouten beschrijft, is aandoenlijk.

Naast het houden van kippen komen ook het aanleggen van een moestuin, en het houden van bijen aan de orde. Het is allemaal helemaal nieuw voor haar, dus de beginner zal zich zeker in haar geploeter herkennen.
Verder besteedt ze aandacht aan koken, kringloop-winkelen en zelf kleding maken.

Ik moet eerlijk zeggen dat ik het hoofdstuk 'working house dogs, the poor man's pony' niet helemaal heb doorgelezen, want dat onderwerp gaat mij persoonlijk iets te ver. (En daarbij hebben we geen hond...)
Ook met het hoofdstuk over het houden van angora konijnen bij gebrek aan schapen (voor wol), en een hoofdstuk over het zelf maken van muziekinstrumenten, kon ik persoonlijk niet zo veel.

Het boek besluit met een korte beschrijving hoe het haar verder is vergaan, wat recepten, grappige zelfmaak projecten en een lijst met informatieve websites per onderwerp.

Kortom, een verfrissend boek waarin je uitgebreid kunt meekijken met een creatieve enthousiasteling, die vanalles uitprobeert op het gebied van duurzaam, eenvoudig en zelfvoorzienend leven. Met beperkte middelen, waardoor je gelijk het idee krijgt dat je dat zelf ook moet kunnen.
Wat mij betreft een aanrader. Helaas alleen nog niet in het Nederlands verkrijgbaar...

Gelezen: Leven van het land - John Seymour

De klassieker voor zelfvoorzienend Nederland: het boek Leven van het land.
Geschreven in 1976, maar nog steeds bruikbaar.
Het is een heel uitgebreid boek, met veel onderwerpen, die tot in detail zijn beschreven. Pentekeningen illustreren de uitgebreide uitleg.

Het eerste deel is een theoretisch stuk over zelfvoorzienend leven, met bijvoorbeeld een beschrijving over hoe je je perceel het beste kunt indelen. Overigens is het boek toegespitst op de vleeseter, er wordt veel aandacht besteed aan veehouderij, en het verbouwen van veevoer. Maar dat betekent niet dat de vegetarier er niets aan heeft, die kan met een kleiner perceel af.

Dan gaat het verder over voedsel. Met een beschrijving over (zuurdesem)brood bakken, met veel recepten. Over bier en wijn maken, en over graan, groenten en veevoer verbouwen.

Gevolgd door informatie over het houden van vee en alles wat daarbij komt kijken, zoals slachten, het verwerken van vlees, onderkomens, verzorging, en het maken van zuivelproducten. Zelfs het houden van bijen komt aan de orde.

Daarna nog een stukje over de moestuin, van zaaien tot het bewaren en conserveren van de oogst.



Het boek besluit met een deel over wonen: over energiebesparing, diverse ambachten en diverse technieken voor het bouwen van een huis.

Het zal in Nederland niet zo vaak voorkomen dat iemand zodanig zelfvoorzienend leeft, dat hij het hele boek kan gebruiken. Maar desondanks is het een waardevol naslagwerk voor iedereen die het in het klein wil proberen, en de benodigde kennis daarvoor niet van huis uit heeft meegekregen.

Een beetje belegen is het natuurlijk wel, want het boek stamt immers uit 1976, maar als je je in een eigentijdse manier van zelfvoorzienend leven wilt verdiepen, moet je zeker even naar de filmpjes van the urban farming guys kijken. Een groep jonge, enthousiaste Amerikanen, die moderne technologie inzetten om midden in de stad, zo zelfvoorzienend mogelijk te leven. Regelmatig hebben ze nieuwe filmpjes, met nieuwe uitvindingen, waarin je kunt zien hoe je het zelf kunt doen. Echte aanrader!